Wolters Kluwer
Ondernemen door Jeanet Walraven 23 januari 2017

Hoe kan big data jouw businessmodel veranderen?

Een van de complexe vraagstukken waar controllers, financieel adviseurs en accountants vandaag voor staan, is de impact van technologische en maatschappelijke ontwikkelingen op de bedrijfsvoering. Een gevolg van deze technologische ontwikkelingen, is de exponentiële hoeveelheid data die hiermee wordt gegenereer: big data. Deze data leveren veel nieuwe kansen op. Hoe kan big data jouw big data jouw businessmodel veranderen?

Tot nu toe wordt een beperkt deel van big data gebruikt voor het creëren van nieuwe inzichten en businessmodellen. Wel is bewezen, dat bedrijven en overheden die big data op de juiste manier weten toe te passen, significant beter presteren dan bedrijven en overheden die dit niet doen. Genoeg redenen voor het Zijlstra Center* om op 14 december een PE cursusdag voor controllers geheel te wijden aan big data.

Praktische voorbeelden

Het begrip big data wordt vaak theoretisch gedefinieerd aan de hand van de 4V’s: (volume, variety, veracity (betrouwbaarheid), velocity (snelheid). Maar hoe kun je grote hoeveelheden data omzetten in actiegerichte inzichten en nieuwe bedrijfsmodellen? Mede daarom werd deze dag voornamelijk ingevuld met praktische voorbeelden uit de gemeente Zaanstad en de gemeente Amsterdam, aangevuld met theorie gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek van hoogleraar Prof. Dr. Frans Feldberg van de Vrije Universiteit Amsterdam en begeleid door dagvoorzitter dr. Pieter M. Veen CPC (Zijlstra Center).

Waarde halen uit big data

Dat er nog steeds sprake is van veel onduidelijkheden rondom big data legt Frans Feldberg uit in het begin van zijn presentatie. Als analogie gebruikt hij onderstaande tweet van Dan Ariely:

blog-big-data.jpg

Het topic big data is actueel, maar veel organisaties stoeien nog steeds met het wat, waarom en hoe. Frans Feldberg legt uit hoe organisaties waarde kunnen creëren via twee lijnen:

  1. Het verbeteren van je business.
  2. Het transformeren van je business.

Dat het geen hype is en dat er wel degelijk toegevoegde waarde uit big data te halen is, blijkt uit de voorbeelden die hij benoemt. Zoals het voorspellen van nieuws op basis van social media en het verzamelen van data met sensoren waarmee de kwaliteit van staal kan worden verbeterd.

Twee karakteristieken

In het laatste (nog niet gepubliceerde) onderzoek waarin de KIN researchgroep** dieper is ingegaan in de theorie achter big data komen twee kernkarakteristieken naar voren:

  1. Portability
    Data kan ontkoppeld worden van de context waarin deze is gecreëerd. Data die in een organisatie is gegenereerd kan de hele wereld over reizen en dus overal waar een internetverbinding is, naartoe worden gebracht en gebruikt.

  2. Interconnectivity
    De mogelijkheid om data vanuit verschillende omgeving met elkaar samen te voegen en met elkaar te verbinden.

Als voorbeeld hiervan benoemt Frans Feldberg dat data van een telecomprovider gebruikt kan worden door een leverancier van navigatiediensten.  

Al deze big data mogelijkheden stimuleren innovatie. Tijdens deze presentatie wordt mij wel duidelijk dat ook voor accountantskantoren een enorme wereld te winnen is met betrekking tot het gebruik van data voor product- en procesinnovatie. Wat zou dat betekenen voor het businessmodel van een accountantskantoor als zij een transaction provider worden die alleen maar data genereert of ook toegevoegde waarde op die data levert?

blog-bigdata.jpg

Andere manier van denken en organiseren

Big data heeft ook te maken met het ontdekken van datgene waarvan we niet weten dat we het weten. Om de (toegevoegde) waarde uit gigantische hoeveelheden ongestructureerde en gestructureerde data te kunnen halen, is een andere manier van denken en organiseren nodig. Hiervoor zullen nieuwe principes, strategieën, systemen, structuren én ook regels moeten worden ontwikkeld. Dat dit niet iets is wat je 'even' doet, kwam in iedere presentatie als rode draad naar voren.

Casus gemeente Zaanstad

Edwin Westphal van de gemeente Zaanstad legt uit hoe de gemeente slim omgaat met de toepassing van big data. Door het jarenlang bijhouden van data, zijn zij nu in staat om met 95% zekerheid te kunnen voorspellen waar funderingsproblemen zich zullen voordoen. De daling van het grondwater zorgt al jaren voor veel problemen in de gemeente, waaronder verzakkingen van woningen. Met de beschikbare informatie is men nu in staat om op wijk en zelfs huisniveau oplossingen aan te bieden.

Het feit dat het hier niet alleen om inzichten gaat, maar dat de problematiek breder is, blijkt uit de ethische vraag die hier gesteld kan worden: in hoeverre is de data beschikbaar voor derden. Wat betekent het voor de privacy van de inwoners als data beschikbaar wordt gesteld aan derde partijen? In het voorbeeld van Zaanstad kun je bij het verkopen van een woning te maken krijgen met verschillende belangen. Wat doe je als huiseigenaar als je weet dat de palen onder je huis aan vervanging toe zijn en je wilt net je huis verkopen? Wat betekent dit voor potentiële kopers?

Mogelijkheden van toepassing big data

Dat we niet meer leven in een tijdperk van verandering, maar in een verandering van tijdperk wordt mij na deze dag wel duidelijk. De mogelijkheden van de toepassing van big data zijn oneindig, maar bieden tegelijkertijd ook veel nieuwe uitdagingen en andere manieren van organiseren.

Is het nog zinvol voor accountantskantoren om een strategisch plan voor vijf jaar te schrijven of is veel eerder de vraag wat zijn onze kernwaarden en kerncompetenties van je organisatie? Hoe sterk zijn deze en hoe snel kun je je businessmodel hierop aanpassen, maar belangrijker nog: hoe krijg je de medewerkers mee en beschikken zij over de juiste kerncompetenties?

Daag jezelf uit en onderzoek wat big data voor jouw kantoor kan betekenen

* Zijlstra Center 
** KIN researchgroep

De nieuwste blogs 

Wil je op de hoogte worden gebracht van nieuwe blogs? 
Meld je aan voor de blog 'De online accountant':  

Aanmelden blog.png 

Onze meest recente blogs:

Vaktechniek

Einde traditionele accountancy: tijd om te veranderen?

Vaktechniek

Fiscale bewaarplicht: 7 punten waar je niet omheen kunt

Ondernemen

Een nieuwe fase in samenwerken voor accountants

Vaktechniek

De zelflerende robot is dit jaar blijven zitten

Branchekennis

Adviseer bouwbedrijven om processen te automatiseren